Рус Бел Eng 中文

Славутасці Кіраўскага раёна

Адным з самых маляўнічых месцаў не толькі Магілёўскай вобласці, але і Беларусі можна назваць Чыгірынскае вадасховішча. Размешчана на рацэ Друць, за 30-32 км на ўсход ад г.п. Кіраўск, каля в. Чыгірынка.

Плошча вадасховішча – 21,1 км2, максімальная глыбіня – 8,1 м, даўжыня – 17 км, максімальная шырыня – 2,4 км, даўжыня берагавой лініі – 55 км, аб’ём вады – 60 млн. м3.

Створана ў 1960 г. для энергетычных (Чыгірынская ГЭС) мэтаў, лесасплаву і рэкрэацыі. Берагі ў прыплаціннай частцы абразіўныя, справа – высокія, злева – спадзістыя. Дно – забалочаная пойма Друці – у асноўным выслана торфам і заіленым пяском. Ёсць востраў плошчай 0,37 км2.

Замярзае вадасховішча ў пачатку снежня, лёд (таўшчыня да 55 см) трымаецца да пачатку красавіка. Праточнасць вялікая, аб’ём воднай масы абнаўляецца на працягу 27 сутак.

Чыгірынскае вадасховішча – месца заняткаў вяслярным, водна-маторным і інш. відамі спорту, папулярнае месца рыбалкі. У вадаёме водзіцца лешч, шчупак, плотка, акунь.

 

Чыгірынская гідраэлектрастанцыя: У 1954-1961 гг. пабудавана і дала першы ток Чыгірынская гідраэлектрастанцыя магутнасцю 1500 кВт. Плошча вадасховішча складае 21,1 кв. км, даўжыня – 17 км, найбольшая шырыня – 2,4 км, самае глыбокае месца – 8,1 м. У комплекс ГЭС уваходзяць зямельная і вадазліўная плаціны. Даўжыня земляной плаціны – 980 метраў. У вадазліўную плаціну ўключаны шлюз для арганізацыі пропуску судоў маламернага флоту па рацэ Друць, а таксама лішкаў вады. Акрамя таго, у вадазліўнай плаціне ўстаноўлена 6 сегментных затвораў для спуску вады ў перыяд паводкі. У будынку ГЭС устаноўлены 3 гідрагенератары магутнасцю па 550 кВт кожны.

 

***

Жыліцкі палацава-паркавы ансамбль: размешчаны ў п. Жылічы Кіраўскага раёна. Палац з’яўляецца помнікам архітэктуры класіцызму і лічыцца адным з найлепшых ансамбляў Беларусі. Дата пачатку будаўніцтва – 1825 год. Да 40-х гадоў пачатку 19 стагоддзя быў дабудаваны ўвесь комплекс палаца, які ўяўляў сабой замкнёны чатырохвугольнік з унутраным дваром. Праезд ва ўнутраны двор ажыццяўляўся праз арку заходняга крыла будынка. Плошча палаца складае больш за 4 тысячы метраў квадратных.

У склад комплексу ўваходзіць прыдворны касцёл, старадаўні парк, размешчаны ў выглядзе прамавугольніка, выцягнутага з усходу на захад. З трох бакоў яго абмяжоўваюць ліпавыя алеі. Парк быў пасаджаны ў «англійскай» стылі, меў каскад штучных вадаёмаў па рацэ Дабосна, свірны, дом кіраўніка, склады, жывёльны двор з чырвонай цэглы, птушнік, спіртавы і цукровы заводы. У будынку палаца размешчаны сельская бібліятэка, комплекс-музей, школа мастацтваў.

 

***

Мемарыяльны комплекс «Памяці спаленых вёсак Магілёўскай вобласці» ў в. Боркі: 15 чэрвеня 1942 года нямецкімі захопнікамі была праведзена адна з самых вялікіх карных акцый, накіраваная супраць мірных жыхароў. Загінула 1800 чалавек. Для ўшанавання памяці жыхароў вёскі Боркі ў жніўні 2004 года пры фінансавай падтрымцы Магілёўскага абласнога выканаўчага камітэта праз 62 гады пасля трагедыі з блаславення біскупа Магілёўскага і Мсціслаўскага Уладыкі Сафронія ўзведзена капліца ў гонар іконы Божай Маці “Спагнанне загінулых”. 31 жніўня 2008 года адкрыты мемарыяльны комплекс «Памяці спаленых вёсак Магілёўскай вобласці». У комплекс уваходзіць сцяна памяці спаленых вёсак Магілёўскай вобласці, шэсць гранітных пліт з назвамі знішчаных вёсак Магілёўскай вобласці, над плітамі размешчаны звон памяці, капліца ў гонар іконы Божай Маці “Спагнанне загінулых”.

 

***

Помнік прыроды рэспубліканскага значэння «Участак лесу з каштоўнымі драўніннымі пародамі» размешчаны на тэрыторыі Стайкаўскага сельскага савета Кіраўскага раёна на землях Чыгірынскага лясніцтва Бабруйскага лясгаса, квартал 35. Плошча помніка 39000 квадратных метраў. У яго складзе хвоя веймутавая, лістоўніца сібірская. Узрост дрэў – 80-100 гадоў, вышыня – 25-30 м. Участак лесу мае каштоўнасць як прыклад высокапрадуктыўных насаджэнняў штучнага паходжання разнастайнага пароднага змешвання.