Вверх

Вы здесь

Гронка ўспамiнаў пра вайну

Сафія Лапо нарадзілася і ўсё жыццё пражыла ў вёсцы Заазер’е. У сваёй хаце гэта ўсмешлівая 85-гадовая жанчына зараз вякуе адна. Мужа даўно пахавала, а дзеці ўладкаваліся ў горадзе. Яны прыязджаюць да матулі і колькі разоў прапаноўвалі забраць да сябе. Але Сафія Раманаўна адмаўляецца: яшчэ ёсць сілы, каб самастойна спраўляцца з хатнімі клопатамі. У яе доме, як і раней, проста, але акуратна і ўтульна, што красамоўна характарызуе дбайную гаспадыню.

Бабка Соня, як клічуць старажылку вяскоўцы, зведала на сваім вяку шмат выпрабаванняў, якія загартавалі яе характар. Усё жыццё адпрацавала паляводам у калгасе. Дзіцём перажыла вайну, падзеі якой часта ўспамінае.

Бацька, Раман Ходас, быў ужо ў гадах, таму не патрапіў на фронт. Але ён паспеў паваяваць яшчэ ў Першую сусветную. А вось яе браты змагаліся з фашыстамі. Яфім удзельнічаў у абароне блакаднага Ленінграда і прапаў без вестак, а Яўген дайшоў да Германіі, дзе быў цяжка паранены.

11-гадовая дзяўчынка на ўсё жыццё запомніла, як у вёсцы з’явіліся немцы. Яны прыехалі па шляху з боку Эсьмонаў на матацыклах з каляскамі. Якраз наперарэз адступаючым часцям 100-й стралковай дывізіі Русіянава, салдаты 35-га палка якой паляглі на мясцовым балоце пад кулямётным агнём. Сярод акружэнцаў быў і зяць Міхалка, які з’явіўся ў роднай вёсцы якраз за дзень да трагічнай падзеі. Ён пераапрануўся ў палатнянае сялянскае адзенне, на коратка пастрыжаныя валасы надзеў саламяны капялюш. Здавалася, хлопец атрымаў шанец на выратаванне. Але немцы хутка вылічылі былога чырвонаармейца і расстралялі яго на вачах у родных.

Неяк уначы на парозе хаты з’явіліся партызаны. З сабой яны прывезлі цяжка параненага таварыша і пакінулі яго на догляд.

- Ты, дзед, - звярнуўся камандзір да бацькі, - сам ваяваў! Таму ведаеш, што трэба дапамагчы.

Паранены некалькі дзён праляжаў на мосце каля печы. Маці завіхалася каля яго, карміла, рабіла перавязкі. А праз некалькі дзён на вёску з аблавай напалі паліцаі, знайшлі ў хаце партызана і забілі яго. Карнікі спалілі некалькі суседніх дамоў, але бацькоўскую хату чамусьці не кранулі.

- Нібыта нейкае цуда выратавала, - уздыхае бабка Соня. - Пасля вайны панавала галеча. Каб заробіць хоць трохі грошай, бацька пасадзіў некалькі вялікіх град тытуню. Даглядаў яго, зразаў, сушыў, сцябліны і лісце крышыў, а карэнне тоўк у ступе.

Гэту махорку 16-гадовая Сафія насіла на станцыю Слаўная, што пад Талачыном. Такія ж вясковыя гандляркі, як і яна, сустракалі цягнікі і прадавалі пасажырам яйкі, малако, масла, іншыя тавары. Так, капейка да капейкі, пачалі пакрысе разжывацца: купілі карову, потым прыдбалі парася. Жыццё пайшло на лад.

Добра, што сярод нас жывуць яшчэ тыя, хто памятае той страшны ваенны час і можа расказаць пра яго. Бо людзі ж не вечныя, а іх успаміны – вялікая каштоўнасць для нас, удзячных нашчадкаў.

Андрэй Супіталёў, Бялыніцкая раённая газета “Зара над Друццю”

Если вы заметили ошибку в тексте, пожалуйста, выделите ее и нажмите Ctrl+Enter.

Читайте также в категории «история»:

19.01.2018 - 07:09 | Православные верующие празднуют Крещение Господне

Православные верующие сегодня празднуют Святое Богоявление, Крещение Господне - один из великих непереходящих двунадесятых праздников.

17.01.2018 - 09:08 | Коллекция артефактов в СДК кличевского агрогородка Новые Максимовичи может стать основой для настоящего музея

Директор сельского Дома культуры агрогородка Новые Максимовичи Сергей Щепко уже не первый год буквально по крупицам собирает коллекцию старинных вещей. Их сотни, и они вполне могут претендовать на звание музейных экспонатов.

16.01.2018 - 11:08 | Мемориальную доску в честь известного ученого-краеведа Петра Лярского установят в Могилеве 19 января

Мемориальную доску в честь известного ученого-краеведа Петра Лярского установят в Могилеве 19 января. Об этом сообщили в МГУ им. А.А. Кулешова.

09.01.2018 - 10:18 | Книжная выставка «15 января - 80 лет Могилевской области» работает в Могилевском государственном университете продовольствия

Книжная выставка «15 января - 80 лет Могилевской области» работает в информационно-справочном отделе библиотеки Могилевского государственного университета продовольствия. Об этом сообщили в вузе.

27.12.2017 - 11:58 | Медаль «За отвагу» спустя 72 года вручили ветерану Великой Отечественной войны Максиму Застрелову

В УВД Могилевского облисполкома состоялось торжественное вручение медали «За отвагу» ветерану Великой Отечественной войны полковнику милиции в отставке Максиму Застрелову. Церемонию провел помощник военного атташе при посольстве Российской Федерации в Республике Беларусь майор Илья Мелитовский.

Рубрики

Работа с обращениями граждан и юридических лиц
Электронные обращения