Рус Бел Eng 中文

У в. Боркі Кіраўскага раёна рэканструіруюць мемарыяльны комплекс «Памяці спаленых вёсак Магілёўскай вобласці»

У в. Боркі Кіраўскага раёна рэканструіруюць мемарыяльны комплекс «Памяці спаленых вёсак Магілёўскай вобласці». Пра гэта паведаміў сёння на прэс-канферэнцыі кіраўнік рэгіёна Леанід Заяц.

Тут адрамантуюць і прывядуць у належны выгляд тэрыторыі, прылеглыя да капліцы, пліты з назвамі спаленых вёсак вобласці. Акрамя гэтага, дадаткова нанясуць на іх 33 раней невядомыя вёскі рэгіёна, якія пацярпелі ад акупантаў, і 649 прозвішчаў.

Згодна з эскізным праектам ў вёсцы з’явіцца вуліца з рэшткамі спаленых дамоў і нанесенымі на іх успамінамі тых, хто выжыў. Будуць устаноўлены скульптурныя кампазіцыі «Уваход», «Свіран» і «Калодзеж», якія ўвасабляюць сабой жах той трагедыі: пустую калыску, згарэлы дом з выявай цел людзей, што гарэлі ў агні, калодзеж, у якім тапілі маленькіх дзяцей. І пасля заканчэння гэтай, так званай імправізаванай вуліцы, размесціцца камень з пасланнем да нашчадкаў і парк, які ўвасабляе жыццё. Праект будзе рэалізаваны на дзвюх дзяржаўных мовах з выкарыстаннем сучасных светлавых і гукавых тэхналогій.

Да Вялікай Айчыннай вайны ў в. Боркі і 6-ці прылеглых пасёлках (Пралетарскі, Дзяржынскі, Чырвоны Араты, Закрынічча, Доўгае Поле, Хватаўка) налічвалася каля 300 двароў. Улетку 1942 года сфарміраваныя партызанскія злучэнні пачалі дзеянні супраць захопнікаў, здзяйсняючы частыя дыверсіі па падрыве машын на шашы Бабруйск–Магілёў. Пасля адной з такіх дыверсій 15 чэрвеня 1942 года ў вёску наляцеў карны атрад штурмбанфюрэра СС Оскара Паўля Дырлевангера.

На досвітку немцы акружылі ўсе пасёлкі в. Боркі. У Закрыніччы карнікі сталі выганяць з дамоў насельнікаў і выводзіць на ўскраіну пасёлка. Затым сілай запіхвалі ў кожны дом па 8 чалавек, клалі іх на падлогу ў два рады па 4 галава да галавы тварам уніз і з аўтаматаў расстрэльвалі. Не шкадавалі ні старых, ні малых.

Скончыўшы расстрэл, немцы абклалі хаты саломай і падпалілі. Ва ўсіх іншых пасёлках акупанты проста заходзілі ў дом і ўсіх расстрэльвалі. Старэйшых забівалі разрыўнымі кулямі, а малодшых падымалі на штыкі, каб не марнаваць патроны. Скончыўшы расправу да сярэдзіны дня, карнікі падпалілі 6 пакінутых пасёлкаў. На месцы вёсак віднеліся толькі рэшткі спаленых дамоў, вакол – абвугленыя чалавечыя трупы; у калодзежах – целы забітых. Гэта была адна з самых масавых карных акцый, накіраваная супраць мірных жыхароў у гады Вялікай Айчыннай вайны на акупаванай фашысцкімі захопнікамі тэрыторыі.

Пасля вайны самі Боркі былі адноўленыя, але навакольныя пасёлкі – Хватаўка, Доўгае Поле, Закрынічча, Чырвоны Араты, Пралетарскі, Дзяржынскі – так і не адрадзіліся.

У памяць аб жыхарах Борак і спаленых вёсак у 1964 годзе да 20-годдзя вызвалення раёна быў устаноўлены помнік – скульптура воіна і дзяўчынкі, якая ўскладае кветкі. Па колькасці спаленых пасёлкаў устаноўлена шэсць пліт памяці як напамін пра крывавую бойню на шматпакутнай боркаўскай зямлі.

У жніўні 2004 года, праз 62 гады пасля той страшнай трагедыі, узведзена капліца ў гонар абраза Божай Маці «Спагнанне загінулых».

У жніўні 2008 года была ўстаноўлена сцяна памяці спаленых вёсак Магілёўскай вобласці: шэсць гранітных пліт з назвамі 112 знішчаных вёсак Магілёўскай вобласці, дзе закладзена капсула з зямлёй гэтых спаленых вёсак. Сярод іх – 20 населеных пунктаў Кіраўскага раёна.
Сёння вёска Боркі з’яўляецца месцам пастаяннага наведвання. Штогод у апошнюю нядзелю жніўня тут праводзіцца жалобны мітынг-рэквіем у памяць аб спаленых жыхарах.

Пры выкарыстанні матэрыялаў актыўная гіперспасылка на mogilev-region.gov.by абавязковая