18.04.2026 - 12:40

Не шукаць шчасця за трыдзевяць земляў

Каталізатар для запуску большасці інвестпраектаў у Клімавіцкім раёне – Праграма сацыяльна–эканамічнага развіцця паўднёва–ўсходняга рэгіёну Магілёўскай вобласці

У аўторак Прэзідэнт Беларусі, з рабочай паездкай наведваючы Краснапольскі раён, правёў нараду па пытаннях сацыяльна–эканамічнага развіцця паўднёва–ўсходу Магілёўскай вобласці. У яго склад уваходзіць некалькі раёнаў, у прыватнасці Клімавіцкі, які таксама пацярпеў ад наступстваў чарнобыльскай аварыі, якая адбылася 40 гадоў таму. З экалагічнымі наступствамі справіліся дзякуючы мэтанакіраванай палітыцы дзяржавы, падтрымцы Прэзідэнта. Сёння раён добраўпарадкоўваецца і дынамічна ідзе наперад.

У Клімавіцкім раёне развіваюцца ўсе сферы эканомікі: плюсуе прамысловасць, расце тавараабарот, рэалізуюцца прыватныя ініцыятывы, добрымі тэмпамі ідзе будаўніцтва. У поле зроку – добраўпарадкаванне і камфорт мясцовых жыхароў з акцэнтам на сацыяльную сферу. Як вынік – ствараюцца новыя вытворчасці і працоўныя месцы, расце дабрабыт людзей, павышаецца інвестыцыйная прывабнасць тэрыторый, адзначыла намеснік старшыні Клімавіцкага райвыканкама Галіна Зубарава:

– Чарнобыль пакінуў свой адбітак. На шчасце, не такі глыбокі. Жыццё працягваецца: экалагічнай небяспекі няма, таму да нас прыязджаюць фундатары і кадры. Толькі за мінулы год у эканоміку раёна прыцягнута больш за 100 мільёнаў рублёў, а за 2 месяцы бягучага тэмп росту інвестыцый склаў 144,8 працэнта да аналагічнага перыяду 2025–га. Атрыманыя паказчыкі не простастатыстыка: для людзей робіцца ўсё, каб яны заставаліся на малой радзіме.

Толькі за мінулы год у раёне створана 19 прадпрыемстваў. У спісе новых праектаў на 2026—2027 гады — мадэрнізацыя лініі гранулявання на камбікормавым заводзе, а таксама запуск некалькіх вытворчасцей: мэблевай, сухіх малочных прадуктаў, па сушцы барды — адходаў вытворчасці этылавага спірту. У планах рэканструкцыя будынка былой школы пад гандлёва–забаўляльны цэнтр у Клімавічах.


Каталізатарам для запуску большасці ініцыятыў стала Праграма сацыяльна–эканамічнага развіцця паўднёва–ўсходняга рэгіёну Магілёўскай вобласці, якая прадугледжвае льготы і прэферэнцыі для павышэння прадпрымальніцкай актыўнасці, замацавання працоўных рэсурсаў, умацавання матэрыяльна–тэхнічнай базы арганізацый. За час яе дзеяння ў эканоміку і сацыяльную сферу вобласці накіравана каля 3,2 мільярда рублёў інвестыцый у асноўны капітал. Значныя праекты рэалізавалі і ў Клімавіцкім раёне, падкрэсліла Галіна Зубарава:

— У 2023 годзе камбінат хлебапрадуктаў увёў у эксплуатацыю свінагадоўчы рэпрадуктар на 3,6 тысячы галоў асноўных свінаматак у вёсцы Гразівец, а ў снежні 2024–га пачалося будаўніцтва комплексу па адкорме свіней вытворчай магутнасцю 51 тысяча галоў у год паблізу вёскі Барысавічы. На сёння гатоўнасць аб'екта наблізілася да 85 працэнтаў, дата ўводу – чэрвень 2026 года. У выніку будзе створаны замкнёны свінагадоўчы кластар, які дазволіць павялічыць у раёне пагалоўе гэтых жывёл удвая, а вытворчасць свініны – у чатыры разы.

Увод комплексу па адкорме свіней дасць новы імпульс развіццю эканомікі раёна, а Клімавіцкі камбінат хлебапрадуктаў перастане залежаць ад пасрэднікаў на этапе дарошчвання пагалоўя і атрымае кантроль над поўным цыклам вытворчасці – ад генетыкі да таварнага мяса.

У снежні 2025 года на аб'екце пабудавана інжынерна–транспартная інфраструктура, а цяпер усе сілы сканцэнтраваны на ўзвядзенні самога адкормачніка. Комплекс адрозніваецца поўнай аўтаномнасцю – праведзены сваё водазабеспячэнне, каналізацыя і электрычнасць, распавёў кіраўнік праекта ДУКПП «Магілёўаблсельбуд» Алег Кашцялян:

– Працэнт гатоўнасці аб'екта высокі: пяць свінарнікаў ужо пабудаваны – там мантуюць абсталяванне. У двух пакінутых сканчаем прыладу ваннаў, перагародак і падрыхтоўку падлог. Раўналежна ўсярэдзіне памяшканняў вядзём электрамантажныя працы, усталёўку вентыляцыі, сістэм кантролю загазаванасці і мікраклімату.

На будоўлі працуюць 140 чалавек – брыгады з Клімавіч, Магілёва, Слаўгарада і Чэрыкава. Работнікі Слаўгарадскай ПМК № 274 задзейнічаны на ўзвядзенні трэцяга свінарніка.

Дынамічнае развіццё рэгіёна немагчыма без аграпрамысловага комплексу. Вытворчасцю сельгаспрадукцыі ў Клімавіцкім раёне займаюцца 6 арганізацый, таварыства з абмежаванай адказнасцю і 25 сялянскіх фермерскіх гаспадарак. У гэтай сферы працуюць больш за 940 чалавек. Агульная плошча зямель складае 66,5 тысячы гектараў, з іх 55,5 – сельскагаспадарчых угоддзяў, у тым ліку больш за 37,2 тысячы гектараў раллі. Забруджаны 608 гектараў, прычым больш за палову — лясы.

У 2025 годзе аб'ёмы вытворчасці валавой прадукцыі сельскай гаспадаркі ў параўнанні з 2024–м павялічыліся на 12,5 працэнта. Па выніках мінулага года выраблена больш за 14 тысяч тон малака – тэмп росту 108,7 працэнта, рэалізацыя малака павялічылася на 13 працэнтаў. У раслінаводстве атрымалі звыш 37,4 тысячы тон збожжа – на 13,6 тысячы больш, чым за аналагічны перыяд 2024–га. Валавы збор рапсу павялічана на 30 працэнтаў.

Для павышэння эфектыўнасці і фінансавай устойлівасці прадпрыемстваў у раёне прынята стратэгія развіцця аграпрамысловага комплексу на 2026–2030 гады. У эканоміцы ўсё ўзаемазвязана: дынаміка развіцця сельскай гаспадаркі ўплывае на стабільную працу прамысловых прадпрыемстваў – Клімавіцкага камбіната хлебапрадуктаў і Клімавіцкага лікёра–гарэлачнага завода, дзе занята каля 800 чалавек.

Сярод сельгаспрадпрыемстваў КСУП «Міхалінскі» — моцны сярэднячок. У гаспадарцы працуе больш за 140 чалавек, у тым ліку каля 30 вадзіцеляў і механізатараў. У перыяд пасяўной мабілізавалі ўсе сілы, каб выканаць неабходныя агратэхнічныя тэрміны і ў перспектыве атрымаць дастойны ўраджай. Вялікую дапамогу ў рабоце аграрыям аказвае дзяржава, заўважыў намеснік дырэктара па вытворчасці арганізацыі Максім Давыдаў:

— Наш машынна–трактарны парк налічвае 19 трактароў, 3 пагрузчыкі і 8 зерне– і кормаўборачных камбайнаў. Набываем тэхніку з дзяржпадтрымкай, у тым ліку праз «Прамагралізінг» і па праграме развіцця паўднёва–ўсходняга рэгіёна Магілёўскай вобласці. З 2021 года ўжо атрымалі каля 45 адзінак абсталявання і рознай тэхнікі: самаходнай, прычапной, навясной. Толькі за апошнія два гады папоўнілі парк на 17 адзінак, напрыклад, у канцы сакавіка прыйшоў пагрузчык «Амкадор»..


Новыя паступленні дазволілі знізіць нагрузку на наяўную тэхніку, што адбілася на выніку: калі раней уборачную праводзілі па тэрмінах нароўні з астатнімі, то ў 2025–м скончылі аднымі з першых і нават дапамагалі суседзям. Сёлета прыйдзе яшчэ адна партыя тэхнікі – аддача будзе ва ўраджайнасці і кармавой базе, што дазволіць гаспадарцы далей развівацца, падкрэсліў Максім Давыдаў:

– На сёння ў нас 6 энерганасычаных трактароў на 6 тысяч гектараў раллі. Новую тэхніку імкнемся аддаваць дасведчаным механізатарам, якія ўсё жыццё прапрацавалі ў сельскай гаспадарцы. Ёсць і маладыя спецыялісты з вялікім жаданнем працаваць, іх таксама не пакідаем без увагі. Кіраўніцтва разумее, што магутная матывацыя — заработная плата: людзей, якія ўкладаюцца ў агульную справу, заахвочваюць рублём за прадуктыўную і добрасумленную працу.

Дзяржава таксама аказвае дапамогу па набыцці паліва і ўгнаенняў. Дапамагае і ў закупцы насення шматгадовых траў, што дало магчымасць гаспадарцы поўнасцю забяспечыць сябе кармамі, дадаў намеснік дырэктара:

– Раней з кармамі было цяжка, даводзілася нават прасіць у суседзяў. Але сёлета перакідку не праводзілі, бо зрабілі дадатковы пасеў шматгадовай травы. У сёлетнім сезоне пасеем яшчэ больш, тым больш з тэхнікай нам ужо дапамаглі. А калі ўсё складзецца з надвор'ем і закладзём годныя кормы пад паўтарагадовае запатрабаванне, самі будзем аказваць падтрымку.

У 2025–м хлебны каравай гаспадаркі склаў 4,5 тысячы тон без уліку кукурузы, дзякуючы ўмовам надвор'я мураджайнасць да ўзроўню папярэдняга сезона падрасла амаль на 60 працэнтаў. Сёлета паказчыкі павінны быць яшчэ вышэйшыя. Задача складаная, але выканальная, і людзі гэта разумеюць: у працу ўключаюцца хутка і без нараканняў. Падвышаную адказнасць за вынік адчувае і механізатар Андрэй Ярцаў:

– Толькі ў гэтым аграпрадпрыемстве зачыніў дваццатку, а ўсяго ў сельскай гаспадарцы працую 35 гадоў – колькі сябе памятаю. Са школы быў памагатым на камбайне, а пасля войска сам сёлаў за трактар. Бацька таксама механізатар, з яго браў прыклад. Новы сезон прыйшоў – і працаваць хочацца: калі заняты справай, дні пралятаюць хутка.


Вопытны механізатар Віктар Батвінкін нядаўна сеў за новы пагрузчык. Працаваць спяшаецца, таму ў размове нешматслоўны:

– Пагрузчык атрымаў 28 сакавіка, паспеў ужо абкатаць. Тэхніка – і новая, і старая – любіць догляд. У сельскай гаспадарцы з 15 гадоў, прыйшоў трактарыстам, а зараз ужо 52 гады стукнула. З дзяцінства падабалася працаваць на тэхніцы. Бацька і дзядзька – механізатары, брат – кіроўца. Вось і я пайшоў услед за імі.

На сельскую гаспадарку раёна працуюць не толькі дзяржаўныя, але і прыватныя прадпрыемствы. У іх ліку – ТАА «ЭнергаАграІнвест», якое паспяхова стартавала ў красавіку 2021 года. Таварыства з беларуска–расійскім капіталам за час працы ўжо прыцягнула ў эканоміку раёна больш за 7 мільёнаў рублёў.

Прадпрыемства сёлета запусціла лінію па перапрацоўцы рапсу магутнасцю 24 тоны ў суткі – інвестпраект атрымаў падтрымку па праграме развіцця паўднёва–ўсходняга рэгіёну. З улікам поўнай аўтаматызацыі працэсу створана чатыры новыя працоўныя месцы. Дырэктар «ЭнергаАграІнвест» Аляксандр Сільчанка сам родам з Клімавіцкага раёна, таму далейшы лёс малой радзімы яму неабыякавы:

– У стварэнне вытворчасці інвеставаў мой сын, кіраўнік буйной фірмы па выпуску сельгасабсталявання. Яшчэ адзін заснавальнік – расіянін. Узялі 4,5 тысячы гектараў сельгасугоддзяў, у тым ліку 2,5 тысячы раллі. Працаўладкавалі каля 40 чалавек: аграномы, інжынеры, бухгалтары, эканамісты. Вырабляем элітнае насенне, займаемся перапрацоўкай алейнага семя рапсу, соі. Калі вышлі на стабільную працу, сталі думаць, як далей развівацца і атрымліваць прыбытак. У даляглядзе жадаем усталяваць лінію па выпуску травяных гранул — ужо сабралі неабходны пакет дакументаў.


Абсталяванне пад новую вытворчасць плануюць узяць у лізінг, каб запусціцца ўжо сёлета. Час – грошы, падкрэсліў кіраўнік гаспадаркі:

– Паралельна з набыццём і ўстаноўкай абсталявання будзем займацца землямі. Важна, каб яны былі побач з новай лініяй, каб паменшыць транспартныя выдаткі і атрымаць добры сабекошт. Змяненні закрануць і структуру пасеваў: у 2027–м будзем апрацоўваць люцэрну і бабовыя — высокабялковыя культуры. Гатовая прадукцыя пойдзе на экспарт, у тым ліку ў Кітай. Па сабекошце выгадная ініцыятыва, у вобласці ёй няма аналагаў. Для раёна гэта новыя працоўныя месцы і падатковыя адлічэнні ў бюджэт.

Зарплата на прыватным прадпрыемстве вышэйшая за сярэднюю па раёне — прывабны бонус для работнікаў, у ліку якіх прэсоўшчык–адціскшчык новай лініі па перапрацоўцы рапсу Сяргей Баханкоў:

– Цешыць, што ў раёне ствараюцца такія вытворчасці, – дзякуючы гэтаму людзі застаюцца жыць і працаваць там, дзе нарадзіліся. Я б не хацеў з'яжджаць далёка ад дома нават дзеля вялікіх грошай. Навошта шукаць шчасця за трыдзевяць земляў, калі на месцы і так добра? Клімавічы за апошнія гады змяніліся ў лепшы бок: усё добраўпарадкоўваецца, развіваецца. І людзі гэта шануюць.

У дзяржпраграму «Рэгіянальная ініцыятыва» ў 2026 годзе ўвайшоў яшчэ адзін інвестпраект, які рэалізуецца ў Клімавічах, – вытворчасць сухіх малочных прадуктаў на ТАА «Клімавіцкі малочны камбінат». Прадпрыемства заснавана ў кастрычніку 2024 года і атрымала льготнае крэдытаванне на развіццё вытворчасці. Сёння прыватнік вядзе рэканструкцыю магутнасцей, якія засталіся ад папярэдняга ўладальніка, і займаецца закупкай абсталявання. Плошча будучага цэха – каля трох тысяч квадратных метраў, распавяла Галіна Зубарава:

– Важны для раёна праект уваходзіць у праграму развіцця паўднёва–ўсходняга рэгіёну Магілёўскай вобласці. Дата запуску – канец гэтага года, на праектную магутнасць плануюць выйсці да сярэдзіны 2027–га. Выпускаемая прадукцыя будзе на 100 працэнтаў пастаўляцца на экспарт — пераважна на рынкі Расіі і Кітая. Праектная магутнасць вытворчасці – 10 тон гатовай прадукцыі ў суткі, але ў будучыні ёсць перспектыва пашырэння. Новыя працоўныя месцы тут атрымаюць каля 60 чалавек.

Па словах Галіны Зубаравай, у аснове ўсіх пазітыўных зменаў і пераўтварэнняў, якія сёння адбываюцца ў раёне, – жаданне кожнага чалавека зрабіць сваю малую радзіму багацейшай.

 СБ