02.04.2026 - 17:44

У філіяле Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь «Музей В.К. Бялыніцкага–Бірулі» ў Магілёве 3 красавіка ў 17:00 адбудзецца ўрачыстае адкрыццё выставы графічных твораў таварыства «Бубновы валет», прымеркаванай да 150–годдзя з дня нараджэння Пятра Канчалоўскага.


«Бубновы валет» — назва скандальна вядомай выставы (1910–1911) і мастацкага аб'яднання (1911–1917), які сабраў пад свае сцягі звяргальнікаў акадэмічных канонаў і шукальнікаў новых шляхоў у мастацтве. Маладыя бунтары (П.Канчалоўскі, І.Машкоў, А.Лентулаў, Р.Фальк і інш.) разрывалі сувязі з традыцыяй, адпрэчвалі веды, атрыманыя ад настаўнікаў, адчуваючы, што непарушныя асновы класічнага мастацтва ўжо не здольныя выказаць змененае разуменне свету. Бесшабашная смеласць і ваяўнічы запал рускіх наватараў прымусілі сучаснікаў ахрысціць гэтую з'яву мастацкім авангардам. Творчая эвалюцыя майстроў «Бубновага валета» дазволіла ім не толькі ўпісацца ў савецкае мастацтва, але стаць класікамі мастацтва XX стагоддзя. Па словах крытыка Я.А.Тугендхольда, бубнававалетцы «ажыццявілі сабою буйную мастацкую місію, зблізіўшы рускі жывапіс з французскай мастацкай культурай».

У 2021 годзе ў Нацыянальным мастацкім музеі адбылася сумесная з Музеем–запаведнікам «Абрамцава» выстава «Маляўнічы жывапіс», дзе экспанаваліся палотны 1910 – пачатку 1920–х гадоў заснавальнікаў таварыства «Бубновы валет». Выстава ў Магілёве з'яўляецца яе своеасаблівым працягам.

У экспазіцыі Музея В.К. Бялыніцкага–Бірулі прадстаўлена 38 работ вядомых мастакоў: П.П. Канчалоўскага (1876–1956), які па–майстэрску валодае малюнкам, І.І. Машкова (1881–1944), які адзін з першых «бубнававалетцаў» звярнуўся да штудыяў аголенай натуры, А.У. Лентулава (1882–1943) ― самага вострага эксперыментатара таварыства, Р.Р. Фалька (1886–1958), малюнкі якога, з'яўляючыся падрыхтоўчым этапам да карціны, выяўляюць асаблівасці яго творчага працэсу, А.У. Разанавай (1886–1918), якая свядома адыходзіла ад гатовых форм рэчаіснасці, ад рэпрадуктыўнасці, ад абмяжоўваючай мастака дакучлівай рэальнасці, якая разумее пазачасавыя асновы творчасці…

Графіка з'яўляецца адбіткам найболей глыбокіх, устойлівых, часта несвядомых якасцяў асобы, што вызначае яе здольнасць да расчынення бачання мастака, працэсу нараджэння выявы, пачуццяў мастака падчас прац. Паказальна, што мастакі «Бубновага валета» дэманструюць вострае, актыўнае перажыванне натуры, магіі прадмета, чулае стаўленне да каляровага багацця свету. Яны бачаць рэальнасць адухоўленай, рухомай, працятай мноствам энергетычных сувязяў і адпаведнікаў. Дужы, упэўнены малюнак застаецца трывалай асновай іх жывапісных шуканняў.

Выстава працягнецца да 19 мая 2026 года.

Рэд.