24.03.2026 - 08:36

Гісторыя ў дэталях

Макеты абеліскаў, страчаныя храмы, сучасны горад: навучэнцы магілёўскага каледжа ствараюць унікальны музейны комплекс

Дрэва, пластык, пэндзлі, фарбы і галоўны «інструмент» – жаданне захаваць тое, што паспрабавала сцерці час. Са звычайных матэрыялаў навучэнцы Магілёўскага дзяржаўнага эканамічнага прамыслова–тэхналагічнага каледжа ўзнаўляюць незвычайны Магілёў – той, якога больш не існуе, і той, што выдужаў у гады вайны. На палотнах і ў макетах увекавечваюць шэдэўры беларускага дойлідства, царквы, помнікі. Больш за сотню хлопчыкаў і дзяўчынак сёння працуюць над стварэннем 11 музейных залаў, якія ўрачыста адкрыюцца гэтым летам. Нашы карэспандэнты зазірнулі ў творчае «закуліссе», каб убачыць, як гісторыя каледжа ўплятаецца ў вялікі летапіс краіны.


Духоўны практыкум

У адной з майстэрняў дзяўчыны пішуць карціны, якія неўзабаве стануць часткай адной вялізнай музейнай мазаікі.

17–летняя Паліна Борыкава, якая адлюстравала серыю храмаў і некалькі абразоў, прызнаецца, што для яе гэта ўжо не проста вучэбная практыка, а дакрананне да сакральнага мастацтва:

– Гэта надзвычайны вопыт, глыбокая ўнутраная праца. Каб адчуць прыгажосць і значнасць будынкаў і абліччаў, якія стагоддзямі аберагалі наш народ, ездзіла па храмах Магілёва, Полацка.

— Калі наведваеш цэрквы, адбываецца нейкая ўнутраная трансфармацыя, — падхопліваюць 19–летние сёстры–блізняты Аляксандра і Анастасія Дварэцкія, якія адлюстравалі іконы Бялыніцкай Божай Маці, Семістральную і іншыя. – Пішаш святыя абліччы, і яны напаўняюць цябе святлом.

Гэтыя работы навучэнцаў трапяць у новую музейную залу «Духоўную спадчыну Магілёўшчыны», прысвечаную святыням рэгіёна.

– У ім будзе прадстаўлена каля сотні карцін і не толькі. Моладзь таксама майструе роставыя арт–аб'екты. На ўваходзе ў залу наведвальнікаў будуць сустракаць прападобная Еўфрасіння Полацкая, асветнік Кірыл Тураўскі, арцыбіскуп Магілёўскі і Мсціслаўскі Максім, які аднавіў у вобласці большую частку праваслаўных святынь пасля развалу Саюза, — пералічвае выкладчык спецдысцыплін, кіраўнік студыі дызайну каледжа Данута Чэх–Астрашэўская.


Майстэрня часу

За сакавік навучэнцы плануюць стварыць шэсць залаў. Для таго, што будзе называцца «Сусветная спадчына Беларусі», малююць аб'екты, уключаныя ў Спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА і якія яшчэ прэтэндуюць на ўключэнне.

На палотнах – Мірскі і Нясвіжскі замкі. 18–летняя мастачка Ганна Шаціла заканчвае пісаць царкву Раства Багародзіцы, вядомую таксама як Маламажэйкаўская, Мураванка, царква–крэпасць. Помнік архітэктуры знаходзіцца ў Гродзенскай вобласці.

Паліна Борыкава працуе над сюжэтам «Культура ляснога бортніцтва»:

— Да гэтага не чула пра такое традыцыйнае беларускае рамяство. Цяпер у курсе, што гэты элемент нематэрыяльнай культурнай спадчыны – у спісе ЮНЕСКА. Як і Будслаўскі фэст, які малюе мая равесніца.

24 карціны ўжо гатовы, а ўсяго іх будзе 50. Ствараюць экспазіцыі не толькі дзяўчаты–мастачкі, з арт–аб'ектамі ім дапамагаюць будучыя цырульнікі, электраманцёры.


— У новай ваенна–патрыятычнай зале ўвекавечым помнікі Вялікай Айчыннай: Хатынь, Буйніцкае поле і іншыя. Гэта что–то накшталт праекту ВД «Беларусь сёння» «Абеліскі вялікага подзвігу». Толькі там аблічбаваныя фота, а ў нас — малюнкі, макеты з пенаплексу, дрэва, пластыка. Арт–аб'екты навучэнцы–электраманцёры і выкладчыкі акцэнтуюць падсветкай, – удакладняе Данута Чэх–Астрашэўская. – Стварэнне гэтай залы не проста практычны навык, а жывы ўрок гісторыі, патрыятычнага выхавання. Няхай лепш моладзь вывучае вайну па карцінах, чым бачыць на свае вочы тое, што сёння назіраюць іх аднагодкі з іншых краін. Адлюстроўваючы страчаную спадчыну, нашы юнакі і дзяўчаты ўсведамляюць, колькі гора і разбурэнняў прыносяць войны.

Увекавечваюць яны на карцінах і ў макетах страчаны, але не забыты Магілёў — разбураны ў розны час і адноўлены на палотнах па архіўных дакументах, старых паштоўках. 19–летняя Вікторыя Магілёўцава, якая вучыцца на візуальнага мерчандайзера, на сцяне пляцам каля шасці «квадратаў» робіць маштабную фрэску для залы, прысвечанай Напалеону Ардзе.

– Гэты мастак спыніў час, дзякуючы яму мы сёння ведаем, як выглядала наша Беларусь, Магілёўская губерня ў XIX стагоддзі, – кажа Вікторыя. – Думаю, акунуцца ў мінулае будзе цікава шмат каму.


Рабяты ўжо зрабілі 70 рэплік карцін Напалеона Орды. Цяпер малююць Магілёў сучасны.

– Наш музейны комплекс «Спадчына роднага краю» – гэта цэлы лабірынт, дзе ажываюць эпохі: тут ёсць зала воінскай доблесці, партызанская, генацыду беларускага народа, савецкага перыяду, беларуска–расійскай садружнасці. І яны актыўна папаўняюцца,— падкрэсьлівае дырэктар каледжу Алег Бахановіч. — Адна з залаў будзе прысвечана гісторыі нашай навучальнай установы, створанай у 1931 годзе і вось ужо 28 гадоў лічыцца лепшым у сістэме прафтэхадукацыі ў вобласці. У ім размесцім галерэю перадавых работнікаў і навучэнцаў. Усяго новых залаў у чэрвені адкрыем 11, а ствараем мы іх для таго, каб моладзь памятала мінулае, жыла сучаснасцю і думала пра будучыню.

СБ