«Працавала ўся краіна». Як у Беларусі адраджалі пацярпелыя ад Чарнобыля рэгіёны
У Беларусі рэалізавана шэсць дзяржаўных праграм, накіраваных на зніжэнне рызык для здароўя людзей, кантроль за радыяцыйнай абстаноўкай і комплекснае развіццё рэгіёнаў, якія пацярпелі ад аварыі на Чарнобыльскай АЭС. Пра гэта распавёў старшыня Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі Юры Сянько падчас сустрэчы з калектывам СЗАТ «Агралінк» у Быхаўскім раёне.

Сустрэча прайшла ў рамках Адзінага дня інфармавання па тэме «Чарнобыль: ад адраджэння да ўстойлівага развіцця» напярэдадні 40–й гадавіны аварыі на ЧАЭС. Кіраўнік ФПБ падкрэсліў, што чатыры дзесяцігоддзі таму размова ішла аб вымушаным перасяленні жыхароў і нявызначанасці будучыні, а сёння прыярытэтам з'яўляецца ўстойлівае сацыяльна–эканамічнае развіццё гэтых зямель.
«Галоўнае, што дазволіла нам у значнай ступені пераадолець наступствы катастрофы, – гэта тое, што на дадзеную задачу працавала ўся краіна. Не было і няма такога, што гэта рэгіянальная праблема. У гэтую працу ўключаны ўсе дзяржаўныя і грамадскія інстытуты», – адзначыў Юры Сянько.
Яскравым прыкладам паспяховай трансфармацыі стала СЗАТ «Агралінк». Прадпрыемства актыўна развіваецца, а замацоўванасць маладых спецыялістаў тут дасягае 100%. Паводле слоў старшыні ФПБ, такая сітуацыя магчыма дзякуючы сістэмнай рабоце дзяржавы пад кіраўніцтвам Прэзідэнта Аляксандра Лукашэнкі. Быў прыняты комплексны падыход, які ўключае навуковае суправаджэнне, газіфікацыю раёнаў, рамонт водаправодаў і стварэнне сучаснай сацыяльнай інфраструктуры.

Вялікая ўвага надаецца бяспецы прадуктаў харчавання. У краіне дзейнічае больш за 500 лабараторый і пастоў радыяцыйнага кантролю. Маніторынг паказвае, што малако з утрыманнем цэзію–137 вышэй за дапушчальныя ўзроўні не фіксуецца на перапрацоўчых прадпрыемствах з 2014 года, мяса – з 2021 года. Пры гэтым у Беларусі ўстаноўлены больш жорсткія нарматывы, чым у ЕАЭС.
Дзякуючы навукова абгрунтаваным метадам апрацоўкі глеб і натуральнаму распаду радыенуклідаў плошча забруджаных тэрыторый зменшылася ў 1,8 раза. Паказчыкі спецыфічнага захворвання ў пацярпелых раёнах сёння практычна не адрозніваюцца ад сярэдніх па краіне.
Юры Сянько таксама распавёў аб ролі прафсаюзаў у падтрымцы ліквідатараў аварыі і жыхароў рэгіёнаў. Прафаб'яднанні садзейнічаюць уладкаванню школ, бальніц і дзіцячых садоў, дапамагаюць ствараць камфортныя ўмовы працы. Федэрацыя прафсаюзаў Беларусі, якая аб'ядноўвае 15 галіновых структур, актыўна вядзе калектыўна–дагаворную работу, прававую абарону работнікаў і арганізацыю іх аздараўлення. «Толькі за апошнія чатыры гады практычна 420 тысяч дзяцей з пацярпелых раёнаў краіны былі накіраваныя на санаторна–курортнае лячэнне або аздараўленне. На бягучы год з рэспубліканскага бюджэту ўжо закуплена звыш 80 тысяч пуцёвак», – адзначыў ён.
Переводчик