ПереводчикУ Клічаўскім лясгасе захоўваюць і аднаўляюць унікальны лясны фонд
Зялёны эталон
Як у лепшым у рэгіёне лясгасе захоўваюць і аднаўляюць унікальны лясны фонд
Клічаўскі лясгас заслужана лічыцца адным з самых перадавых у краіне: па выніках працы за 2025 год ён заняў першае месца ў абласным спаборніцтве па выкананні паказчыкаў сацыяльна–эканамічнага развіцця галіны, трэцяе – у рэспубліцы. Перавыконваючы план па экспарце лесапрадукцыі і паслуг, маючы самавітую выручку ад дрэваапрацоўкі, тут да лесу ставяцца не толькі як да сыравіны, але і як да неацэннай спадчыны, робяць стаўку на яго разумнае ўзнаўленне і захаванне. У лясгасе 99 тысяч гектараў пакрытай лесам плошчы. Гэта тэрыторыя, дзе кожнае дрэва пад абаронай, дзе зялёнае багацце прымнажаюць, дазваляючы прыроднай экасістэме абнаўляцца натуральным шляхам.
Беражлівае лідэрства
Выручка лясгаса ў 2025 годзе склала 41 мільён 553 тысячы рублёў, тэмп росту ў параўнанні з годам папярэднім – 118 %. Чысты прыбытак дасягнуў 1 мільёна 200 тысяч. На экспарт рэалізавана прадукцыі больш як на 4 мільёны долараў.
– Ацыліндраванай драўніны прадалі 14,5 тысячы кубаметраў, гэта каля 400 фур. Рэкорд за ўсю гісторыю нашага лясгаса, – ганарыцца дырэктар Уладзімір Касянкоў. – Вырабілі 17 тысяч кубоў піламатэрыялаў. На ўласнай гандлёвай пляцоўцы «Лясны домік» у Магілёве рэалізавалі прадукцыі на 2 мільёны 500 рублёў. Наладзіўшы безадходны цыкл вытворчасці, у 2025–м вырабілі 9200 тон паліўных пелет, тады як у 2024 годзе – усяго 500 тон.
Акрамя лесанарыхтоўкі, адзін з ключавых напрамкаў прадпрыемства – узнаўленне лясных рэсурсаў. Замест суцэльных высечак тут зрабілі прынцыповы выбар у карысць паступовых. Ювелірная праца дазваляе канфіскоўваць саспелую драўніну, не ператвараючы гушчар у пустку.
– У 2025 годзе правялі лесааднаўлення і лесаразвядзенне на плошчы больш за 700 гектараў, з іх звыш 607 гектараў абнавілі натуральным шляхам, – падкрэслівае інжынер па лесааднаўленні і меліярацыі Надзея Баркова. – Дасканальна асвоілі тэхналогію паступовых высечак: дрэвастой прыбіраем у некалькі этапаў – на працягу пяці–сямі гадоў, захоўваючы частку насаджэнняў як крыніца насення. Такім чынам, да моманту фінальных высечак на ўчастку ўжо фарміруецца жыццяздольны малады лес.
Натуральнае аднаўленне больш выгадна штучнага. Калі 905 гектараў, дзе ў 2025‑м быліпаступовыя рубкі (гэта 74% ад плошчы ўсіх рубакгалоўнага карыстання), аднаўляць уручную, гэта разамз абыходзячай апрацоўкай глебы. 900 тысяч рублёў. І не факт, што ўсе яны прыжывуцца.
— Из–за перасадак маладыя расліны хварэюць, іх верхавіны аб'ядаюць, вытоптваюць ласі і алені, — канстатуе начальнік аддзела лясной гаспадаркі і лесааднаўлення Андрэй Лосеў. – Каб гэтага не дапусціць, участкі з сеянцамі і саджанцамі агароджваем высокім драўляным плотам. А калі ідуць паступовыя рубкі, у першую чаргу прыбіраем дрэвы з вялікімі кронамі, адчыняючы доступ святла для маладняку, – тады лес адраджаецца без умяшання чалавека. Усё, чым дапамагаем прыродзе, – робім плужныя разоры: здымаем верхні пласт ляснога подсцілу, агаляючы глебу. У такія падрыхтаваныя разоры лес сам сябе «засявае», пры гэтым вырастае моцным, адаптаваным да мясцовых умоў.
На варце прыроднага багацця
Па вясне лесаводы пераходзяць на ўзмоцнены рэжым аховы лясоў: інтэлектуальная сістэма відэаманіторынгу «Лясны вартавы» працуе 24/7 і ахоплівае 100% плошчы лясгаса.
– На вышках сотавых аператараў ўстаноўлены камеры, якія ў рэжыме онлайн скануюць гарызонт, маментальна спрацоўваюць на задымленне, пасылаючы нам сігнал, – тлумачыць начальнік аддзела аховы лесу Сяргей Мацюшонак. – «Лясны вартаўнік» вызначае каардынаты агменю ўзгарання з дакладнасцю да метра, мы паведамляем пра гэта ў бліжэйшае лясніцтва (іх у нас дзесяць), і на месца аператыўна адпраўляецца група рэагавання.
– Лясныя пажары часта ўзнікаюць па віне чалавека. У наш край, багаты на ягады, грыбы, едуць аматары ціхага палявання з розных месцаў. Здараецца, што пакідаюць у лесе незатушаныя недакуркі, вогнішчы,— расказвае інжынер па ахове лесу Міхаіл Шагойка.
Каб ператварыць лес у непрыступную для агню крэпасць, лесаводы абнаўляюць ахоўныя мінералізаваныя палосы, ствараюць новыя. Для ліквідацыі ўзгаранняў у іх ёсць усё неабходнае: пяць пажарных машын, трактары з плугамі, дыскамі, гусенічны цягач, мотапомпы, ранцавыя апырсквальнікі, медыцынскія аптэчкі і іншае.
Залог поспеху – матэрыяльна–тэхнічная база
Паводле слоў галоўнага механіка Яўгена Давыдава, усяго ў лясгасе — 135 адзінак тэхнікі, у тым ліку 13 лесавозаў, 6 харвестараў, 9 форвардэраў. Нядаўна купілі харвестэр АМКАДОР з новага мадэльнага шэрагу, лесавоз МАЗ з маніпулятарам, паўнапрывадную каляску з гідраходам.
Ёсць у лясгасе каштоўныя кадры. Адзін з іх – вадзіцель Раман Загароўскі, які не раз перамагаў у абласных спаборніцтвах, у 2025 годзе перавёз больш за 40 тысяч кубаметраў драўніны і заняў першае месца ў рэспубліканскім конкурсе «Лепшы вадзіцель аўтамабіля на вывазе лесу». Хутка ён перасядзе за руль новенькага лесавоза.
Паралельна лясгас умацоўвае матэрыяльна–тэхнічную базу: капітальна адрамантаваны будынак лесапільнага цэха, пабудаваны навес для тэхнікі, ідзе рэканструкцыя помпавай станцыі на лясным гадавальніку, мадэрнізацыя «Лясной хаткі» ў Магілёве, завяршаюцца працы на аб'екце «Плантацыя буякі высакароднай», распачата будаўніцтва лесагаспадарчай дарогі, што звяжа Клічаўскі раён з Бярэзінскім.
Дзякуючы пісьменнаму сістэмнаму падыходу лясгас не проста выконвае вытворчыя планы, але і стварае мадэль лясной гаспадаркі будучыні, даказваючы, што паспяхова працаваць, развіваць прамысловасць можна, не схуднеючы прыроду, а прымнажаючы яе багацці.