23.02.2026 - 14:02

Змянілі падыходы, а заадно - і персанал...

Прэзідэнт Аляксандр Лукашэнка, прымаючы 17 лютага справаздачу Урада за 2025 год, зрабіў асаблівы акцэнт на сельскай гаспадарцы, а менавіта на найбольш праблемных пытаннях, якія патрабуюць аператыўнага вырашэння. Адзін з іх - захаванасць пагалоўя буйной рагатай жывёлы. Дысцыпліна, парадак, узмоцнены кантроль павінны быць на кожным малочнатаварным комплексе, ферме. Пільная ўвага - умовам утрымання маладняку буйной рагатай жывёлы.

Калі летась сітуацыю з выбыццём жывёлы ў Магілёўскай вобласці ўдалося выраўнаваць, то ўжо па выніках гэтага студзеня ў рэгіёне фіксуецца істотны рост склону да ўзроўню 2025-га.Адно з рашэнняў для кантролю сітуацыі - стварэнне мабільных груп аблвыканкама, якія выязджаюць непасрэдна ў гаспадаркі. Спецыялісты зааветэрынарнай службы штодня аказваюць дапамогу на месцах - ад кансультацый па тэхналогіях утрымання да вырашэння пытанняў па забяспечанасці кармамі.

Курс на захаванасць

Цяпер у прафілакторыі МТК «Прыгані» ЗАТ «ААБ-Агра Цяцерына» Круглянскага раёна ідэальны парадак: непрадуваемае памяшканне, індывідуальныя домікі для цялят, подсціл, выпойванне малаком і гарачай вадой. Тут амаль 80 галоў ва ўзросце ад нуля да трох месяцаў, можа размясціцца і да 100. Памяшканне, якое рабілі гаспадарчым спосабам, пераабсталявалі тры месяцы таму. Ва ўмовах марознай зімы такі апгрэйд быў проста неабходны - да гэтага цялят тут трымалі на вуліцы пад падстрэшкамі. Як следства - рост выпадкаў склону.

Да «Цецярына» землі і жывёлагадоўчыя памяшканні сельгаспрадпрыемства «Камсенічы», а разам з імі і праблемы перайшлі ў канцы мінулага года. Ва ўмовах будучай зімы трэба было экстрана выпраўляць сітуацыю. Падцягнуць дысцыпліну і змяніць падыходы да зместу пагалоўя ў цэлым - такія кіраўнічыя рашэнні сталі першымі, заўважае дырэктар ЗАТ «ААБ-Агра Цяцерына» Аляксандр Вяселеў:

- У першую чаргу мы памянялі персанал, які даглядае цялятаў, перагледзелі расцэнкі гэтым работнікам у бок павелічэння. Дэталёва прааналізавалі, што нам неабходна зрабіць, каб палепшыць умовы ўтрымання цялят, бо раней яны знаходзіліся пад падстрэшкам. Мы правялі рэканструкцыю будынку. Гэта дазволіла нам скараціць непрадукцыйнае выбыццё практычна ў тры разы ў адносінах да мінулага года, а таксама атрымаць станоўчую дынаміку нарошчвання пагалоўя. Калі летась за люты склон быдла складаў 14 галоў, то сёлета - усяго толькі тры.

Спецыялісты прафілакторыя сочаць за тым, каб у цялят заўсёды была цёплая вада, сухі подсціл, нармальныя месцы ўтрымання. Перагледзелі і падыходы ў кармленні: павялічылі на 20 працэнтаў выпойванне цялят малаком, нормы выдачы камбікорму, які ў гаспадарцы ў дастатковай колькасці і пад поўную патрэбнасць, арганізавалі кругласутачнае дзяжурства.

Такія кропкі на сельгаспары Магілёўшчыны, дзе фіксуюцца выпадкі склону, не адзінкавыя. Больш складаная сітуацыя па захаванасці жывёлы ў Шклоўскім, Глускім і Бабруйскім раёнах. Таму аблвыканкам цесна працуе з імі, спецыялісты выязджаюць на месцы, каб вырашаць пытанні комплексна, пачынаючы ад вакцынацыі і кармлення і заканчваючы зместам. Першы намеснік старшыні камітэта па сельскай гаспадарцы і харчаванні Магілёўскага аблвыканкама Вольга Нікалайчанкава заўважае, што такая практычная дапамога работнікам жывёлагадоўчых аб'ектаў на месцах своечасовая:

- Рабочыя групы аналізуюць захаванне тэхналагічных патрабаванняў, выкананне прафілактычных мерапрыемстваў па зніжэнні рызыкі ўздзеяння на арганізм жывёл нізкіх тэмператур, у выпадку неабходнасці прымаюцца адпаведныя меры рэагавання. У склад групы ўваходзяць зааветэрынарныя спецыялісты: ветэрынарныя ўрачы, заатэхнікі, прадстаўнікі дзяржплемпрадпрыемства. Мы аналізуем умовы ўтрымання, рэжым выпойвання цялят, наяўнасць сухой саламянай подсцілу, глядзім, каб адсутнічалі скразнякі ў памяшканнях. У прафілакторыях дадаткова ставяцца гарматы для абагравання, калі тэмпература апускаецца ніжэй патрабаванай. Усё гэта разам вядзе да таго, што рэзультат будзе паляпшацца.

Клопат па графіку і па-за

Прафілакторый разам з малочнатаварным комплексам «Энергетык» у філіяле «Вендараж» РУП «Магілёўэнерга» Магілёўскага раёна ўвялі ў строй у канцы 2024 года. Як для БРЖ, так і для цялят тут сучасныя ўмовы ўтрымання. Нягледзячы на гэта, маразы прымусілі перагледзець дакладна адладжаную працу ўсіх звёнаў ланцуга, заўважае дырэктар сельгаспрадпрыемства Леанід Пянькоўскі:

— Мне здаецца, мы крыху забыліся, што такое моцныя маразы. Таму калі яны ўдарылі, істотна перафарматавалі працу. Нам прыйшлося дапоўніць штат прафілакторыя, у якім зараз 169 цялят: было дзве цялятніцы, а паставілі тры. Кожны тыдзень мы з бухгалтарамі, іншымі працаўнікамі канторы збіраліся і дапамагалі вычышчаць, падсцілаць памяшканні. Таксама тры разы сталі паіць цялят, дадаткова ветурачы ўводзілі вітамінныя дабаўкі. Арганізавалі дзяжурствы спецыялістаў, якія дадаткова аб'язджалі адрыны. Але гэтага было недастаткова, бо вада ўсё роўна замярзала. Таму стварылі яшчэ адну группу слесараў, у якіх ёсць газавыя балоны, ключы, каб хутка забяспечыць доступ да вады, - для жывёл гэта самае галоўнае. Мы прайшлі студзень добра, не заўважыўшы падзення надояў малака. Гэта для нас асноўны паказчык.

Калі пачаліся анамальныя маразы, ветэрынарная служба не змагла б справіцца без падтрымкі ўсяго калектыву, лічыць вядучы ветэрынарны лекар філіяла «Вендараж» Артур Кірэйкаў:

- У працу ўключыліся заатэхнічная, энергетычная службы, яны дзяжурылі, лічы, днём і ноччу, каб захаваць кожнага цяляці і не зменшыць у малацэ і ў цэлым у жывёлагадоўлі. Спраўляліся добра, хаця было складана. Сагравалі кожнага, выпойвалі асобна малодзівам, дадавалі вітамінна-мінеральныя комплексы, дапамагалі нашым цялятніцам, бо пагалоўе вялікае, і таму папросту бракавала працоўных рук.

Асаблівая ўвага - нованароджаным

Прафілакторый на малочнатаварным комплексе «Макарэнцы» ААТ «Магілёўскі лянок» Магілёўскага раёна адрозніваецца ад памяшкання ў суседзяў. Яго пабудавалі гаспадарчым спосабам крыху больш за год таму, выкарыстоўваючы другасныя матэрыялы. Але на ўмовы ўтрымання цялят гэта ніяк не паўплывала. Расстаноўка ў прафілакторыі асаблівая. Маляняты, 90 галоў, стаяць у індывідуальных хатках, для ўцяплення іх накрылі плёнкай, побач - групавыя станкі, дзе ўжо здрошчаныя цяляты акліматызуюцца і абвыкаюць да новых умоў. Для таго каб у халады падапечным было камфортна, у гаспадарцы закупілі цеплавыя гарматы. Нават у наймацнейшыя маразы яны падтрымлівалі ў прафілакторыі нармальную тэмпературу.

— Мы стварылі мабільныя брыгады, якія кругласутачна, у тым ліку ветэрынарнага лекара, дзяжурылі пры расцелах, размяшчэнні цялят у індывідуальныя домікі. Таксама дадаткова ўзмацнілі службу - толькі ў гэтым прафілакторыі ў нас чатыры цялятніцы, каб паскорыць выпойку.

Кожныя паўтары гадзіны паміж выпоем малака мы даем цялятам цёплую ваду для падтрымання тэмпературнага балансу цела. У такі час трэба мабілізаваць усе сілы. Бо кожнае цяля — гэта старт, адкуль пачынаецца ўся жывёлагадоўля, малако і, такім чынам, эканоміка. Мы павінны надаваць асаблівую ўвагу нованароджаным цялятам, правільна іх утрымліваць, - падкрэслівае дырэктар ААТ «Магілёўскі лянок» Яўген Хахлоў.

Як відаць, задача ва ўсіх адна - максімальна захаваць пагалоўе. Таму яшчэ пры падрыхтоўцы да зімова-стойлавага перыяду на кожным комплексе з улікам умоў надвор'я быў распрацаваны цэлы комплекс мер, расказаў старшыня Магілёўскага райвыканкама Дзмітрый Мудрагелаў:

- Наш раён адзін з буйных у вобласці: агульнае пагалоўе буйной рагатай жывёлы складае амаль 38 тысяч галоў. За імі патрэбен адпаведны догляд. Мы перагледзелі рацыёны кармлення жывёлы, рэкамендацыі рабочых груп таксама далі станоўчыя вынікі. Як толькі пачаліся маразы, усіх цялят перавялі ў зачыненыя памяшканні, дзе няма скразнякоў і можна забяспечыць належны ўтрыманне маладняку. Бачым перспектывы для развіцця ў гэтым напрамку - павінны пабудаваць у нашых гаспадарках яшчэ 3 - 4 прафілакторыя. Да прац прыступім, калі ўсталюецца спрыяльнае надвор'е. Будаваць іх будзем гаспадарчым спосабам.

У цэлым у Магілёўскай вобласці распрацавана комплексная праграма развіцця аграпрамысловага комплексу на пяць гадоў. У ёй закладзена будаўніцтва 43 прафілакторыяў. У кожным раёне прыняты свае стратэгіі развіцця, дзе адпрацаваны ўсе крокі для павелічэння і паляпшэння сельгаспрадукцыі, уключаючы ўзбуйненне гаспадарак. І гэта ўжо дае станоўчы эканамічны эфэкт. Трэба толькі адшліфаваць тэхналогіі.

 СБ