30.03.2026 - 11:40

Барыс і Ніна Любімавы – гучныя імёны ў гісторыі прафесійнага спорту Беларусі. Пераехаўшы з Башкартастана больш за 40 гадоў таму, яны не проста змянілі месца жыхарства, а заклалі фундамент школы стральбы з лука ў Магілёве. Сёння іх уклад у спартыўную скарбонку краіны ацэньваецца не толькі колькасцю падрыхтаваных майстроў спорту міжнароднага класа, але і стварэннем адной з найлепшых трэніровачных баз у рэспубліцы.


«Юнацтва» чэмпіёнаў

У 1978 годзе Барыс Дзмітрыевіч, які ўжо адбыўся як трэнер, атрымаў запрашэнне на працу адразу ў тры гарады: Маскву, Львоў і Магілёў. Выбар упаў на беларускі абласны цэнтр. Рашэнне было прынцыповым, бо ў адрозненне ад прызнаных спартыўных сталіц з іх жорсткай унутранай іерархіяй і парадкамі ў Магілёве гэты від спорту знаходзіўся ў зачаткавым стане. Любімаў палічыў за лепшае будаваць уласную сістэму з нуля, не адаптуючыся пад чужыя методыкі.

– На той момант стральба з лука ў горадзе знаходзілася на стадыі станаўлення, а прафесійная інфраструктура адсутнічала. Першай пляцоўкай будучага цэнтра стала закінутае стрэльбішча ДТСААФ у яры ля ракі Дубравенка. Фактычна стыхійная звалка. Перада мной і Нінай стаяла задача падрыхтаваць пляцоўку памерам 110 х 35 метраў. Нягледзячы на ​​скепсіс навакольных, прыступілі да рэкультывацыі ландшафту, – успамінае Барыс Дзмітрыевіч.

Будаўніцтва вялося, што называецца, народным спосабам пры падтрымцы машынабудаўнічага інстытута (сёння – Беларуска–Расійскі універсітэт. – Заўв. аўт.) і старшыні таварыства «Буравеснік» Рыгора Пісарава. Праект набыў статус маладзёжнай будоўлі. Студэнцкія групы праводзілі земляныя работы ўручную, прычым аплачвалі працу валанцёраў Любімавы з уласных сродкаў. Многія потым заставаліся на трэніроўкі. Ужо ў 1981 годзе пляцоўка прыняла першыя ўсесаюзныя студэнцкія спаборніцтвы. Аднак трэнеры разумелі, што для круглагадовай падрыхтоўкі неабходны і стацыянарны корпус. Неўзабаве лучнікі абжывалі базу «Юнацтва». У далейшым аб'ект пашырылі да 30 стралковых шчытоў, прыцягваючы ўжо дзяржаўныя рэсурсы і цяжкую тэхніку. Пазней, калі спортцэнтр перайшоў у прафсаюзы, яго дапоўнілі футбольным полем і дапаможнымі памяшканнямі. Барыс Любімаў адзначае перавагі спортцэнтра:

– Лепшая профільная база ў Беларусі. Так, у Брэсце паляна шырачэнная, але на ўскраіне, а ў нас – у самым цэнтры горада. Плюс дыспансер побач, гатэль, трэнажорная зала. Спецыфічны ландшафт нізіны з пастаянна змяняецца напрамкам ветру стварае унікальныя ўмовы для падрыхтоўкі майстроў, прывучаючы спартсменаў улічваць складаныя метэаралагічныя нюансы.


Спартыўная матэматыка

Прафесійны метад Любімавых унікальны адсутнасцю шаблоннага падыходу. Па адукацыі абодва – матэматыкі. Барыс Дзмітрыевіч пяць гадоў выкладаў на кафедры матэматыкі ў Бірскім педінстытуце, перш чым пераключыцца на спорт. Яго асабісты шлях у стральбу з лука пачаўся пасля траўмы меніска, якая перапыніла кар'еру ў лёгкаатлетычным дзесяціборстве.

Матэматычны склад розуму дазволіў Любімавым самастойна асвойваць балістыку і біямеханіку стрэлу. Яшчэ ў Башкірыі яны падрыхтавалі каманду, якая тры гады запар выйгравала Ўсесаюзную спартакіяду вну СССР, канкуруючы са шматтысячнымі інстытутамі. Гэты аналітычны падыход быў перанесены і на беларускую глебу.

Сіла ў характары

За дзесяцігоддзі працы база «Юнацтва» стала ключавым пастаўшчыком кадраў для нацыянальнай зборнай Беларусі. У пікавыя гады да 75 працэнтаў складу галоўнай каманды краіны складалі выхаванцы Любімавых.

— Поспех стаў магчымы дзякуючы самаадданай працы ўсёй сям'і, для якой інтарэсы спорту былі вышэйшыя за бытавы камфорт. Праца на вынік патрабавала поўнай асабістай уцягнутасці. Наш сын фактычна вырас на стрэльбішчы, з ранняга дзяцінства ўдзельнічаючы ў падтрыманні парадку. Жартам нават называлі яго камендантам, — усміхаецца Ніна Ісмаілаўна.

Сярод самых яркіх выхаванцаў трэнераў Антон Прылепаў – чэмпіён свету і двухразовы чэмпіён Еўропы, Ганна Марусава – удзельніца Алімпійскіх гульняў, чый спартыўны стаж складае ўжо 37 гадоў.

– Як не ганарыцца сваімі выпускнікамі? Антон Прылепаў прыйшоў у секцыю фізічна слабым падлеткам, не здольным і разы адціснуцца, але дзякуючы дысцыпліне і ўпартасці ўжо ў 17 гадоў заняў пятае месца на дарослым чэмпіянаце свету. Аня Марусава таксама не лічылася перспектыўнай из–за целаскладу, але яе псіхалагічная ўстойлівасць і сталы прагрэс забяспечылі беспрэцэдэнтнае даўгалецце ў спорце. У нашым спорце характар ​​дамінуе над прыроджанымі дадзенымі, – разважае Барыс Любімаў.

Муж і жонка і сёння, ужо на заслужаным адпачынку, працягваюць актыўна ўдзельнічаць у жыцці школы, наведваючы трэніроўкі і выязджаючы на ​​спаборніцтвы. Аб стральбе з лука Барыс Любімаў можа расказваць гадзінамі. Гаворыць, што ў адрозненне ад сённяшняга дынамічнага шоу ў савецкія часы гэты від спорту не быў відовішчным.

Праз дзесяцігоддзі жонкі Любімавы сталі ў Магілёве сваімі. Як і сам горад для іх родным. Наведваючы Башкірыю, яны штораз нязменна вяртаюцца ў любімую Беларусь. Тут яны рэалізавалі сваю мару. Створанае імі «Юнацтва» застаецца сэрцам беларускай стральбы з лука, а іх выхаванцы працягваюць даказваць, што дысцыпліна і характар ​​перамагаюць любыя акалічнасці.

СБ