25.03.2026 - 09:20

Спектакль «Пікавая дама» прадставіў 24 сакавіка на форуме «M.@rt.кантакт» Гродзенскі абласны тэатр лялек. Уласна, сам паказ пачаўся ўжо ў фае Магілёўскага абласнога тэатра лялек, дзе адзін з гродзенскіх акцёраў прапанаваў публіцы, дакладней самым азартным наведвальнікам, сыграць з ім у старажытную картачную гульню — штос. Запэўніўшы, што стаўкі ў ёй віртуальныя, а паставіць на кон можна ўсё, што заўгодна. Напрыклад, сам ён аднойчы заклаў... сумленне. І як бы няўзнак упусціў, што прайграць можна цэлы маёнтак… Мабыць, маёнткі ў маладога гледача па імі Аляксей няма, таму на кон ён паставіў харызму. Не прайграў. Як і ўсе тыя, хто прыйшлі сёння на «Пікавую даму».

Харызма і талент – тое, чаго ў гродзенскіх акцёраў у дастатку. Графіня Ганна Фядотаўна, інжынер Герман, ахоплены запалам да гульні і таямніцы, выхаванка графіні Ліза, Пушкін і Чайкоўскі ... Пастаноўка рэжысёра Алега Жугжды – гэта дзіўны свет, дзе акцёры і лялькі існуюць на роўных.


Фабулу «Пікавай дамы» многія памятаюць са школьнай праграмы. Але ў заслужанага дзеяча мастацтваў Рэспублікі Беларусь – гэта не класічная трактоўка аповесці Аляксандра Пушкіна, якая паслужыла крыніцай сюжэту аднайменнай оперы Пятра Чайкоўскага. На сцэну Алег Жугжда выводзіць двух геніяў – паэта і кампазітара. Драматычны канфлікт, дасціпны творчы двубой галоўных герояў – Аляксандра Сяргеевіча і Пятра Ільіча – суправаджаюцца звышнатуральнай узаемасувяззю іх біяграфій і твораў, якія выяўляюцца праз цытаты перапіскі: Пушкіна – з Нашчокіным, Чайкоўскага – з братам Мадэстам. У спектаклі, анансаваным як «містычная містыфікацыя», змешваюцца паэзія і музыка, інтэлігентнае абаянне акцёраў і тонкае пачуццё гумару рэжысёра… З чаго нараджаецца дзейства, дзе ўсё жыве, іграе, пераўвасабляецца…

«Пікавую даму» Гродзенскага абласнога тэатра лялек гледачы і крытыкі даўно назвалі сапраўдным падарункам для тых, хто шануе інтэлектуальны і візуальна вытанчаны тэатр. Спектакль, прэм'ера якога адбылася ў 2010 годзе, удастоены ўзнагарод прэстыжных міжнародных конкурсаў. У 2015–м годзе — Гран–пры IV Міжнароднага фестывалю тэатраў лялек «У гасцях у Арлекіна», які праходзіў у Омску, а таксама Прыза прафесійных сімпатый гледачоў. Алег Жугжда атрымаў Спецыяльны прыз фестывалю «За ўклад у развіццё мастацтва тэатра лялек». У 2025–м годзе пастаноўка адзначана на XX Міжнародным фестывалі тэатраў лялек «Разанскія агледзіны. Усход+» і ІІ Міжнародным фестывалі тэатраў лялек «Палярная сава» ў Мурманску. Цяпло прыняў «Пікавую даму» і магілёўскі глядач.

– Мэтанакіравана ішла на Жугжду, таму што да гэтага ўжо бачыла яго «Трагедыю аб Макбеце». Усе яго спектаклі – гэта эстэтыка, шыкоўны візуальны шэраг, выдатная сэнсавая нагрузка. І – таямнічасць, якая заўсёды вабіць, – падзялілася меркаваннем аб пастаноўцы жыхарка абласнога цэнтра Марына Кавалёва. – «Пікавая дама» Гродзенскага тэатра лялек вельмі атмасферная, зачаравальная. Калі спектакль пачаўся, мір для мяне як быццам спыніўся. Выпрабавала цэлую палітру пачуццяў. А на выдыху, калі коратка: гэта апладысменты і захапленне!


Алег Жугжда, які заслужыў рэпутацыю «галоўнага містыка» беларускага тэатра за стварэнне спектакляў, якія называюць сінтэзам прыгажосці і таямніцы, ужо шмат гадоў «гуляе ў класіку». А пачынаў свой шлях у прафесію Алег Алегавіч у 80–е гады ў Магілёўскім абласным тэатры лялек, куды прыйшоў пасля Беларускага дзяржаўнага тэатральна–мастацкага інстытута (цяпер Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў).

– Прыемна зноў прыехаць у горад свайго юнацтва, прайсціся па вуліцах, наведаць Магілёўскі абласны лялечны тэатр, акунуцца ў мінулае. Ад гэтага на душы вельмі цёпла, – прызнаецца мастацкі кіраўнік Гродзенскага абласнога тэатра лялек Алег Жугджа. — «M.@rt.кантакт» дае магчымасць пазнаёміцца ​​з меркаваннем маладога гледача, якое для мяне вельмі каштоўнае. Ведаю, што на форуме будзе прадстаўлена яшчэ адна «Пікавая дама» – у пастаноўцы Смаленскага камернага тэатра. Але нас, «лялечнікаў», гэта не бянтэжыць – мы не супадаем з расійскімі калегамі ні ў часе, ні ў прасторы. А ўвогуле гэтаму выдатнаму форуму хочацца пажадаць дабра, а публіцы — новых дзіўных адкрыццяў.

СБ